പള്ളികളുടെ പേരുവിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഒരു പ്രാഥമിക പഠനം
1. കണയന്നൂർ — ജലപാതകളും വ്യാപാരവും രൂപപ്പെടുത്തിയ പ്രദേശം
ഇന്നത്തെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ പ്രധാന ചരിത്രഭൂമികളിലൊന്നാണ് കണയന്നൂർ താലൂക്ക്. ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ താലൂക്ക് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പട്ടിക പ്രകാരം കണയന്നൂർ താലൂക്കിൽ മുളവുകാട്, അമ്പല്ലൂർ, നാദാമ, ഇടക്കാട്ടുവയൽ, കായിപ്പട്ടൂർ, മണക്കുന്നു, മുളന്തുരുത്തി, തിരുവാങ്കുളം, കണയന്നൂർ, മരട്, കുമ്പളം, വാഴക്കാല, കാക്കനാട്, തൃക്കാക്കര നോർത്ത്, കടമക്കുടി, പൂണിത്തുറ, ചേരാനല്ലൂർ, എറണാകുളം, എളംകുളം, എടപ്പള്ളി നോർത്ത്, എടപ്പള്ളി സൗത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കണയന്നൂരിന്റെ ചരിത്രം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ജലപാതകളും കൊച്ചിയുടെ വ്യാപാരചരിത്രവുമായുള്ള ബന്ധവും പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്. എറണാകുളം ജില്ലയുടെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രവിവരങ്ങൾ പ്രകാരം കൊച്ചി നൂറ്റാണ്ടുകളായി സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. അറബികൾ, ചൈനക്കാർ, യഹൂദർ തുടങ്ങിയ വിദേശ വ്യാപാര സമൂഹങ്ങളുമായി കൊച്ചിക്ക് പുരാതനകാലം മുതൽ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.
1341-ലെ പെരിയാർ പ്രളയത്തിന് ശേഷം മുസിരിസ് തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞതോടെ കൊച്ചി പ്രദേശത്തെ സ്വാഭാവിക തുറമുഖത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. ചൈനക്കാരും അറബികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വ്യാപാരികൾ കൊച്ചിയുമായി കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
ഈ വ്യാപാരലോകത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക hinterland ആയിരുന്നു ഇന്നത്തെ എറണാകുളം–കണയന്നൂർ പ്രദേശങ്ങൾ. അതിനാൽ തന്നെ മുസ്ലിം വ്യാപാരികളും തൊഴിലാളികളും കടൽ-ജലപാതകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളും കൊച്ചിയുടെ ചുറ്റുപാടുകളിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ചരിത്രപശ്ചാത്തലം കാണാം.
കേരളത്തിലേക്കുള്ള മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ അറബ് വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾക്ക് പ്രധാന പങ്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് കേരള ടൂറിസത്തിന്റെ ചരിത്രവിവരണം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ അറബ് വ്യാപാരികൾ മലബാർ തീരത്തെത്തുകയും ചിലർ ഇവിടെ താമസിക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായി കുടുംബബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തതായി ആ സ്രോതസ്സ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
2. കൊച്ചിയുടെ മുസ്ലിം പൈതൃകവും കണയന്നൂരും
കണയന്നൂർ താലൂക്കിന്റെ ചരിത്രം കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച് കാണാനാവില്ല. എറണാകുളം ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചരിത്രവിവരണത്തിൽ കൊച്ചിയിലെ മുസ്ലിം പൈതൃകത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനം നൽകുന്നുണ്ട്. കൊച്ചിയിലെ മട്ടാഞ്ചേരി, ഫോർട്ട് കൊച്ചി, എടപ്പള്ളി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ പള്ളികൾ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ളവയാണെന്ന് ജില്ലാ ചരിത്രവിവരം പറയുന്നു. അറബ് വ്യാപാരബന്ധത്തിന്റെ ഭാഗമായി രൂപപ്പെട്ട കൽവത്തി പള്ളി അതിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്.
കൊച്ചിയിലെ മുസ്ലിം സമൂഹം വ്യാപാരരംഗത്ത് നിർണായകമായ പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നുവെന്ന് കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനവും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. കൊച്ചിയുടെ മുസ്ലിം പൈതൃകം രാഷ്ട്രീയാധിപത്യത്തേക്കാൾ വ്യാപാരം, കടൽബന്ധം, നഗരജീവിതം എന്നിവയുമായി ശക്തമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നതാണ് ആ പഠനത്തിന്റെ പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
ഈ നഗരവ്യാപാരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക തുടർച്ചയായി എറണാകുളം, എളംകുളം, പൂണിത്തുറ, എടപ്പള്ളി, ചേരാനല്ലൂർ, വൈറ്റില, മരട്, കുമ്പളം, നെറ്റൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മുസ്ലിം ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങളും മഹല്ലുകളും വളർന്നു.
3. കണയന്നൂർ താലൂക്കിലെ പ്രധാന മുസ്ലിം പള്ളികൾ
കണയന്നൂർ താലൂക്കിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇന്ന് നിരവധി ജുമാ മസ്ജിദുകളും മഹല്ല് പള്ളികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ലഭ്യമായ ഡയറക്ടറികൾ, സർക്കാർ രേഖകൾ, ഭൂപട രേഖകൾ, പ്രാദേശിക വിവരങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കാണുന്ന പ്രധാന പേരുകളിൽ ചിലത്:
എറണാകുളം – നഗരപ്രദേശം
- സെൻട്രൽ ജുമാ മസ്ജിദ്, എറണാകുളം
- നൂർ ജുമാ മസ്ജിദ്
- കൊമ്പാറ ജുമാ മസ്ജിദ്
- നോർത്ത് ടൗൺ മസ്ജിദ്
- കലൂർ ജുമാ മസ്ജിദ്
- പള്ളിപ്പടി ജാറം
എറണാകുളം നഗരത്തിലെ മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ സെൻട്രൽ ജുമാ മസ്ജിദ്, നൂർ ജുമാ മസ്ജിദ്, കൊമ്പാറ ജുമാ മസ്ജിദ്, നോർത്ത് ടൗൺ മസ്ജിദ് തുടങ്ങിയവ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
എടപ്പള്ളി – ചേരാനല്ലൂർ മേഖല
- എടപ്പള്ളി മഹല്ല് ജുമാ മസ്ജിദ്
- എടപ്പള്ളി ടോൾ ജുമാ പള്ളി
- ചേരാനല്ലൂർ ജുമാ പള്ളി
- ചേരാനല്ലൂർ തൈക്കാവ് ജുമാ മസ്ജിദ്
- ചേരാനല്ലൂർ മുഹ്യിദ്ദീൻ ജുമാ മസ്ജിദ്
- എളമക്കര ജുമാ മസ്ജിദ്
എടപ്പള്ളി മഹല്ല് ജുമാ മസ്ജിദ് Old Cheranalloor Road-ലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ലഭ്യമായ ചരിത്രവിവരങ്ങളിൽ ഈ പള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പഴയ സാമൂഹിക-മത പ്രവർത്തനങ്ങളും ദർസ് പാരമ്പര്യവും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
ചേരാനല്ലൂർ മുഹ്യിദ്ദീൻ ജുമാ മസ്ജിദ് സംബന്ധിച്ച് 2024-ലെ കേരള ഹൈക്കോടതി രേഖയിലും ഔദ്യോഗികമായി പരാമർശമുണ്ട്.
പൂണിത്തുറ – വൈറ്റില – എളംകുളം മേഖല
- വൈറ്റില ജുമാ മസ്ജിദ്
- സലഫി ജുമാ മസ്ജിദ്
- പൊന്നുരുന്നി ജുമാ മസ്ജിദ്
- പുന്നുരുന്നി ജുമാ മസ്ജിദ്
- അൽ-ഹിദായ ജുമാ മസ്ജിദ്
- മുഹബ്ബത്തിൽ ഇസ്ലാം മസ്ജിദ്
എറണാകുളം നഗരത്തിലെ പ്രധാന മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ പൊന്നുരുന്നി ജുമാ മസ്ജിദും വൈറ്റിലയിലെ സലഫി മസ്ജിദും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
മരട് – നെറ്റൂർ – കുമ്പളം മേഖല
- നെറ്റൂർ ജുമാ മസ്ജിദ്
- കുമ്പളം ജുമാ മസ്ജിദ്
- അൽ-ഫലാഹ് ജുമാ മസ്ജിദ്
- പനങ്ങാട് ജമാഅത്ത്
- സലഫി ജുമാ മസ്ജിദ്, നെറ്റൂർ
- മുഹബ്ബത്തിൽ ഇസ്ലാം മസ്ജിദ്, നെറ്റൂർ
- അൽ-ഹിദായ ജുമുഅഃ മസ്ജിദ്
മരട് ഗ്രാമം കണയന്നൂർ താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതാണെന്ന് കേരള റവന്യൂ വകുപ്പിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിവരത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അവിടത്തെ പ്രധാന മതപരമായ ആഘോഷങ്ങളിൽ നെറ്റൂർ ജുമാ മസ്ജിദിലെ ഉത്സവവും ഉൾപ്പെടുന്നതായി സർക്കാർ പോർട്ടൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
കുമ്പളം പ്രദേശത്ത് കുമ്പളം ജുമാ മസ്ജിദ്, അൽ-ഫലാഹ് ജുമാ മസ്ജിദ്, പനങ്ങാട് ജമാഅത്ത് എന്നിവയുടെ വിവരങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.
തേവര – പെരുമാനൂർ മേഖല
- തേവര ജുമാ മസ്ജിദ്
തേവര ജുമാ മസ്ജിദ് പെരുമാനൂർ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഭൂപട രേഖകളിൽ ഇത് Kanayannur, Ernakulam District എന്ന പ്രദേശപരിധിയിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
തൃപ്പൂണിത്തുറ മേഖല
- തൃപ്പൂണിത്തുറ ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്
- എറൂർ പ്രദേശത്തെ വിവിധ മഹല്ല് പള്ളികൾ
തൃപ്പൂണിത്തുറ ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ് മസ്ജിദ് റോഡിൽ, ഹിൽ പാലസ് റോഡ് പ്രവേശനത്തിന് സമീപമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
4. എടപ്പള്ളി — കണയന്നൂരിലെ പ്രധാന മുസ്ലിം കേന്ദ്രം
കണയന്നൂർ താലൂക്കിലെ മുസ്ലിം ചരിത്രം പറയുമ്പോൾ എടപ്പള്ളിക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇന്ന് എറണാകുളം നഗരത്തിന്റെ പ്രധാന വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ എടപ്പള്ളി, പഴയകാലത്ത് നഗരവും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധകേന്ദ്രമായിരുന്നു.
എടപ്പള്ളി മഹല്ല് ജുമാ മസ്ജിദ് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ മുസ്ലിം സാമൂഹികചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥാപനമാണ്. പള്ളി കേവലം നമസ്കാരകേന്ദ്രം മാത്രമല്ല; മതപഠനം, ദർസ്, മദ്റസാ വിദ്യാഭ്യാസം, മഹല്ല് ഭരണസംവിധാനം തുടങ്ങിയവയുടെയും കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം എടപ്പള്ളിയിൽ ദീർഘകാലം ദർസ് നടത്തിയിരുന്ന പണ്ഡിതന്മാരും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
പോർച്ചുഗീസ് കാലഘട്ടത്തിലെ സംഘർഷങ്ങളുമായി എടപ്പള്ളി പള്ളിയുടെ ചരിത്രത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രാദേശിക ചരിത്രവിവരണങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. എന്നാൽ ഇത്തരം സംഭവങ്ങളുടെ തീയതികളും വിശദാംശങ്ങളും കൂടുതൽ പ്രാഥമിക രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.
5. മരടും നെറ്റൂരും — കായൽജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുസ്ലിം സമൂഹം
കണയന്നൂർ താലൂക്കിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തെ മരട്, നെറ്റൂർ, കുമ്പളം പ്രദേശങ്ങൾ കായലുകളുമായും ജലപാതകളുമായും അടുത്ത ബന്ധമുള്ള പ്രദേശങ്ങളാണ്.
മരട് ഗ്രാമം ഔദ്യോഗികമായി കണയന്നൂർ താലൂക്കിന്റെ ഭാഗമാണ്. റവന്യൂ വകുപ്പിന്റെ ഗ്രാമവിവരണത്തിൽ മരടിന് ജലഗതാഗതവുമായി പഴയ ബന്ധമുണ്ടെന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇത്തരം ജലപാതകൾ പഴയകാലത്ത് വ്യാപാരത്തിനും ചരക്കുനീക്കത്തിനും ആളുകളുടെ യാത്രയ്ക്കും പ്രധാനമായിരുന്നു. അതിനാൽ കായൽതീരത്തെ മുസ്ലിം കുടുംബങ്ങളുടെ ഉപജീവനത്തിൽ വ്യാപാരം, മത്സ്യബന്ധനം, ചെറുകിട കച്ചവടം, ഗതാഗതം തുടങ്ങിയ മേഖലകൾക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. എന്നാൽ ഓരോ കുടുംബത്തിന്റെയും തൊഴിൽചരിത്രം പ്രത്യേകം കുടുംബരേഖകളിലൂടെ അന്വേഷിക്കേണ്ടതാണ്.
നെറ്റൂർ ജുമാ മസ്ജിദ് ഈ പ്രദേശത്തെ പ്രധാന മുസ്ലിം സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്. മരട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രവിവരണത്തിൽ നെറ്റൂർ ജുമാ മസ്ജിദുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്സവം പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുന്നതും ഈ പള്ളിയുടെ പ്രാദേശിക സാമൂഹിക പ്രാധാന്യത്തിന് തെളിവാണ്.
6. കുമ്പളം, പനങ്ങാട്, മുളവുകാട് — ജലപാതകളിലെ മുസ്ലിം സാന്നിധ്യം
കണയന്നൂർ താലൂക്കിന്റെ കായൽപ്രദേശങ്ങളായ കുമ്പളം, പനങ്ങാട്, മുളവുകാട് എന്നിവിടങ്ങളിലും മുസ്ലിം കുടുംബങ്ങളും ആരാധനാലയങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു.
കുമ്പളത്ത് കുമ്പളം ജുമാ മസ്ജിദ്, അൽ-ഫലാഹ് ജുമാ മസ്ജിദ്, പനങ്ങാട് ജമാഅത്ത് എന്നിവയുടെ സാന്നിധ്യം പ്രാദേശിക ഡയറക്ടറികളിൽ കാണാം.
മുളവുകാട് സംബന്ധിച്ച ഒരു സർക്കാർ പദ്ധതിയുടെ പരിസ്ഥിതി രേഖയിലും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ ഹിദായത്തുല് ഇസ്ലാം മസ്ജിദ്, സലഫി ജുമാ മസ്ജിദ്, മുഹ്യിദ്ദീൻ ജുമാ മസ്ജിദ്, അൽ ഹിലാൽ മസ്ജിദ്, സെൻട്രൽ ജുമാ മസ്ജിദ്, നൂറുൽ ഹുദാ ജുമാ മസ്ജിദ്, മദീന മസ്ജിദ്, നൂർ ജുമാ മസ്ജിദ് തുടങ്ങിയ പേരുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇവയിൽ ചിലത് കണയന്നൂർ താലൂക്കിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിലാണോ സമീപപ്രദേശങ്ങളിലാണോ എന്നത് അന്തിമമായി സ്ഥിരീകരിക്കാൻ ഓരോ പള്ളിയുടെയും റവന്യൂ വിലാസം പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. അതിനാൽ ഈ പട്ടികയെ പ്രാഥമിക പട്ടികയായി കാണുന്നതാണ് ഉചിതം.
7. മഹല്ല് സംവിധാനം — മതസ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് സാമൂഹിക സ്ഥാപനത്തിലേക്ക്
കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ് മഹല്ല് സംവിധാനം. ഒരു പള്ളി കേന്ദ്രീകരിച്ച് രൂപപ്പെടുന്ന മഹല്ല്, നമസ്കാരവും മതപഠനവും മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ആവശ്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രാദേശിക സ്ഥാപനമായി വളർന്നു.
കണയന്നൂർ മേഖലയിലും ജുമാ മസ്ജിദുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് മഹല്ലുകൾ രൂപപ്പെട്ടു. വിവാഹം, ജനനം, മരണം, ജനാസ, സകാത്ത്, ദാനധർമ്മം, മദ്റസാ വിദ്യാഭ്യാസം, ദർസ്, സാമൂഹിക സഹായം തുടങ്ങിയ നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇത്തരം മഹല്ലുകളുടെ ഭാഗമായി വളർന്നു.
കാലക്രമത്തിൽ പഴയ പള്ളികളിൽ പലതും പുതുക്കിപ്പണിതു. മണ്ണും മരവും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പഴയ കേരളീയ ശൈലിയിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് പകരം കോൺക്രീറ്റ് കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയർന്നു. ഇതോടെ പള്ളികളുടെ വാസ്തുശൈലിയും മാറി. എന്നാൽ പല പള്ളികളുടെയും പേര്, മഹല്ല്, കബർസ്ഥാൻ, വഖ്ഫ് ഭൂമി, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ പഴയ ചരിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി നിലനിൽക്കുന്നു.
8. വിദ്യാഭ്യാസവും സാമൂഹിക നവോത്ഥാനവും
കണയന്നൂരിലെ മുസ്ലിം ചരിത്രം പള്ളികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. മദ്റസകൾ, ദർസ് സംവിധാനങ്ങൾ, മതപഠനശാലകൾ, അനാഥാലയങ്ങൾ, സാമൂഹിക സംഘടനകൾ തുടങ്ങിയവയും മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
എറണാകുളം നഗരം വ്യാപാരത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും വളർന്നതോടെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിലും ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള താൽപര്യം വർധിച്ചു. പഴയ തലമുറയിലെ മതപഠനത്തോടൊപ്പം മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, അറബി, ഉറുദു തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലെ വിദ്യാഭ്യാസവും വ്യാപിച്ചു.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കൊച്ചിയിലും എറണാകുളത്തും ഉണ്ടായ വ്യാപാരവളർച്ച മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഘടനയിലും മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ചെറുകിട വ്യാപാരത്തിൽനിന്ന് വൻകിട വ്യാപാരത്തിലേക്കും സേവനമേഖലയിലേക്കും പിന്നീട് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റത്തിലേക്കും സമൂഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങൾ വികസിച്ചു.
9. വ്യാപാരവും ഗൾഫ് കുടിയേറ്റവും
കണയന്നൂർ–കൊച്ചി പ്രദേശത്തെ മുസ്ലിം ചരിത്രത്തിന്റെ ആധുനികഘട്ടത്തിൽ ഗൾഫ് കുടിയേറ്റത്തിനും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്.
കൊച്ചിയുടെ പഴയ വ്യാപാരപാരമ്പര്യം തന്നെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ വ്യാപാരവും വിദേശബന്ധങ്ങളും ശക്തമാകാൻ സഹായിച്ച ഒരു പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കച്ച് പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള മുസ്ലിം വ്യാപാരികൾ പോലും കൊച്ചിയിൽ എത്തി വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചതായി കേരള ടൂറിസം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള തൊഴിൽ കുടിയേറ്റം വർധിച്ചതോടെ കണയന്നൂരിലെ പല മഹല്ലുകളുടെയും സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ജീവിതത്തിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി. പുതിയ വീടുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, പള്ളികളുടെ പുനർനിർമാണം, മതപഠനകേന്ദ്രങ്ങൾ, സാമൂഹിക സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പ്രവാസി സമൂഹത്തിന്റെ സംഭാവന ശ്രദ്ധേയമായി.
10. കണയന്നൂരിലെ മുസ്ലിം പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത
കണയന്നൂർ താലൂക്കിലെ മുസ്ലിം ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ പള്ളികളുടെ പേരുകൾ മാത്രം ശേഖരിക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. ഓരോ പള്ളിയുടെയും സ്ഥാപിതകാലം, സ്ഥാപകരുടെ പേര്, പഴയ കെട്ടിടത്തിന്റെ ചിത്രം, പുനർനിർമാണ വർഷങ്ങൾ, മഹല്ലിന്റെ പരിധി, പഴയ ഖബർസ്ഥാനുകൾ, വഖ്ഫ് ഭൂമികൾ, മദ്റസകൾ, ദർസ് പാരമ്പര്യം, പ്രധാന പണ്ഡിതന്മാർ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ, പ്രവാസി സംഭാവനകൾ എന്നിവയും രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച് മുതിർന്ന മഹല്ല് അംഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വാമൊഴി ചരിത്രം ശേഖരിക്കുന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. പഴയ പള്ളി രജിസ്റ്ററുകൾ, വിവാഹ രജിസ്റ്ററുകൾ, വഖ്ഫ് രേഖകൾ, പഴയ കബർഫലകങ്ങൾ, കുടുംബരേഖകൾ, പഴയ ഫോട്ടോകൾ എന്നിവ ഭാവിയിലെ ഗവേഷണത്തിന് വിലപ്പെട്ട തെളിവുകളാകും.