ഒരു തുടക്കപഠന നിരീക്ഷണം
കേരളത്തിന്റെ മധ്യ–കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ പ്രധാന ചരിത്രനഗരങ്ങളിലൊന്നാണ് കോതമംഗലം. പെരിയാർ നദീതടത്തോടും മലനാട് പ്രദേശങ്ങളോടും തമിഴ്നാടുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പുരാതന പാതകളോടും ചേർന്നാണ് കോതമംഗലത്തിന്റെ വളർച്ച. പഴയ കാലത്ത് തമിഴ്നാട്ടിലെ തിരുനെൽവേലി, മധുര തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളുമായി വ്യാപാരബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു കോതമംഗലം. 1981-ലെ എറണാകുളം ജില്ലാ സെൻസസ് ഹാൻഡ്ബുക്കും കോതമംഗലം പുരാതനകാലം മുതൽ പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രമായിരുന്നുവെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
ഈ വ്യാപാരപശ്ചാത്തലമാണ് കോതമംഗലത്തിന്റെ മുസ്ലിം ചരിത്രത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലും പ്രധാനമാകുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇസ്ലാമിന്റെ വ്യാപനത്തിൽ അറബ് വ്യാപാരികൾക്കും കടൽവ്യാപാരപാതകൾക്കും വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു. കിഴക്കൻ എറണാകുളം മേഖലയായ കോതമംഗലത്തിൽ ഉമയ്യദ് കാലഘട്ടത്തിലെ ചില നാണയങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതായി ചരിത്രസ്രോതസ്സുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ഈ കണ്ടെത്തൽ ഇവിടെ മുസ്ലിം സാന്നിധ്യത്തിന്റെ കൃത്യമായ തുടക്കത്തിന് തെളിവായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, കോതമംഗലം പുരാതന വ്യാപാരബന്ധങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്നതിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ സൂചനയായി കാണാവുന്നതാണ്.
കോതമംഗലത്തിന്റെ മുസ്ലിം ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പ്രദേശമാണ് മേതല. പ്രാദേശിക ചരിത്രരചനകൾ പ്രകാരം, മേതല മുഹിയുദ്ദീൻ ജുമാ മസ്ജിദ് കോതമംഗലം താലൂക്കിലെ ആദ്യകാല മുസ്ലിം പള്ളികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. മേതലയിൽ പള്ളി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് കോതമംഗലം പ്രദേശത്തുള്ള മുസ്ലിംകൾക്ക് പെരുമറ്റം ജുമാ മസ്ജിദിനെയായിരുന്നു പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കേണ്ടിയിരുന്നതെന്നാണ് ലഭ്യമായ പ്രാദേശിക വിവരണം. ദൂരയാത്രയുടെ ബുദ്ധിമുട്ട് പരിഹരിക്കുന്നതിനായി പ്രാദേശിക മുസ്ലിം കുടുംബങ്ങൾ മുൻകൈയെടുത്താണ് മേതലയിൽ പള്ളി രൂപപ്പെട്ടതെന്നാണ് പാരമ്പര്യം.
മേതല പള്ളിയുടെ ചരിത്രവുമായി തോട്ടത്തിക്കുളം തറവാടിന് പ്രത്യേക ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പ്രാദേശിക ചരിത്രവിവരണങ്ങളും കോടതിയിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ട രേഖകളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തോട്ടത്തിക്കുളം കുടുംബാംഗങ്ങൾ പള്ളി നിർമ്മാണത്തിനായി ഭൂമി സമർപ്പിച്ചതായി ഒരു നിയമവിവരണത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പള്ളിയുടെ ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തോട്ടത്തിക്കുളം കുടുംബവും മറ്റു കുടുംബങ്ങളും തമ്മിൽ ഉണ്ടായ തർക്കങ്ങളും പിന്നീട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കരാറിലൂടെ ഭരണാവകാശം സംബന്ധിച്ച് ക്രമീകരണം ഉണ്ടായതും രേഖകളിൽ കാണാം. 1119-ലെ ഒരു രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത രേഖയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മുത്തവല്ലി അവകാശം സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടതായി കേരള ഹൈക്കോടതി വിധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇതിൽനിന്ന് കോതമംഗലത്തിലെ ആദ്യകാല മുസ്ലിം സമൂഹം വെറും ആരാധനാകേന്ദ്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു സമൂഹമായിരുന്നില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. കുടുംബം, ഭൂമി, പള്ളി, ഖബർസ്ഥാൻ, മതപഠനം, സാമൂഹിക നേതൃത്വം എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു മഹല്ല് സംവിധാനമാണ് ക്രമേണ രൂപപ്പെട്ടത്. പള്ളിയുടെ ഭരണവും പരിപാലനവും സംബന്ധിച്ച പഴയ രേഖകൾ തന്നെ ഈ സാമൂഹിക സംവിധാനത്തിന്റെ വളർച്ചയിലേക്ക് വിരൽചൂണ്ടുന്നു.
കോതമംഗലം–മൂവാറ്റുപുഴ മേഖലയുടെ മുസ്ലിം സാമൂഹിക ചരിത്രത്തിൽ റാവുത്തർ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിനും പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ലഭ്യമായ പ്രാദേശിക വിവരണങ്ങൾ പ്രകാരം ഷാഫിഈ രീതിയിലുള്ള റാവുത്തർ മുസ്ലിംകൾ ഈ മേഖലയിൽ പ്രധാന സാന്നിധ്യമാണ്. പെരുമറ്റം പ്രദേശം ഈ സമൂഹത്തിന്റെ പഴയ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുകയും അവിടെനിന്ന് നെല്ലിക്കുഴി, കോതമംഗലം, ഇടുക്കി പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മുസ്ലിം കുടുംബങ്ങൾ കുടിയേറിയതായി പ്രാദേശിക ചരിത്രവിവരണങ്ങൾ പറയുന്നു.
ഇത്തരം കുടിയേറ്റങ്ങളും വ്യാപാരബന്ധങ്ങളും കോതമംഗലത്തിന്റെ മുസ്ലിം ജനജീവിതത്തെ കൂടുതൽ വിപുലമാക്കി. വ്യാപാരത്തിനും കൃഷിക്കും വിവിധ തൊഴിൽ മേഖലകൾക്കും പുറമെ മതപഠനത്തിലും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിലും മുസ്ലിം കുടുംബങ്ങൾ സജീവമായി. പുതിയ കുടുംബങ്ങൾ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ താമസമുറപ്പിച്ചതോടെ പള്ളികളും മഹല്ലുകളും വളർന്നു. പിന്നീട് കോതമംഗലം താലൂക്കിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജുമാ മസ്ജിദുകളും മഹല്ല് സംവിധാനങ്ങളും രൂപപ്പെടുകയായിരുന്നു.
കോതമംഗലത്തിന്റെ മുസ്ലിം ചരിത്രം മേതലയിലോ നഗരകേന്ദ്രത്തിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. നെല്ലിക്കുഴി, കുട്ടമ്പുഴ, വാരപ്പെട്ടി, മൈലൂർ, പിണ്ടിമന, കവളങ്ങാട്, കീരംപാറ, കരുകടം തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും മുസ്ലിം ജനവാസവും മഹല്ല് സംവിധാനവും വ്യാപിച്ചു. ഇന്നത്തെ രേഖകളിലും ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിവിധ ജമാഅത്തുകളുടെ സാന്നിധ്യം കാണാം. ഉദാഹരണത്തിന്, മൈലൂർ ജമാഅത്ത് മസ്ജിദ് വാരപ്പെട്ടി ഗ്രാമത്തിലെ കോതമംഗലം താലൂക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായി കേരള ഹൈക്കോടതി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. അതുപോലെ വെണ്ടുവഴി മഹൽ മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് കോതമംഗലം ഗ്രാമത്തിലും താലൂക്കിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി 2024-ലെ കേരള ഹൈക്കോടതി രേഖയിൽ കാണാം.
മഹല്ലുകൾ വളർന്നതോടെ പള്ളികൾ ആരാധനയ്ക്കുള്ള ഇടം എന്നതിലുപരി സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറി. മദ്റസ വിദ്യാഭ്യാസം, ഖുർആൻ പഠനം, ദർസ്, വിവാഹകാര്യങ്ങളിലെ സാമൂഹിക ഇടപെടൽ, മരണാനന്തര സേവനം, സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർക്കുള്ള സഹായം, യാത്രക്കാർക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മഹല്ല് സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഓരോ പ്രദേശത്തെയും പള്ളി അതത് പ്രദേശത്തെ മുസ്ലിം കുടുംബങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന സാമൂഹിക സ്ഥാപനമായും പ്രവർത്തിച്ചു.
കോതമംഗലത്തിന്റെ മുസ്ലിം ചരിത്രം അതിന്റെ വിശാലമായ മതസൗഹാർദ പാരമ്പര്യത്തിൽനിന്നും വേർതിരിക്കാനാവില്ല. കോതമംഗലം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ക്രൈസ്തവ, ഹിന്ദു, മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളുടെ സഹവർത്തിത്വം അനുഭവിച്ച പ്രദേശമാണ്. നഗരത്തിന്റെ പഴയ ചരിത്രത്തിൽ നിരവധി പുരാതന ക്രൈസ്തവ ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്നും കോതമംഗലം ഒരു പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രമായിരുന്നുവെന്നും ജില്ലാ സെൻസസ് രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഈ സഹവർത്തിത്വത്തിന്റെ ആധുനിക കാലത്തെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു ഉദാഹരണമാണ് 2019-ൽ കോതമംഗലത്ത് നടന്ന ഒരു പൊതുപരിപാടിക്കിടെ മുസ്ലിംകൾക്ക് നമസ്കരിക്കാൻ മാർത്തോമാ ചെറിയപള്ളിയുടെ പരിസരം തുറന്നുകൊടുത്ത സംഭവം. പള്ളിയുടെ അധികൃതർ വിവിധ മതങ്ങളിൽപ്പെട്ടവർക്ക് ഈ തീർഥാടനകേന്ദ്രത്തിൽ ചരിത്രപരമായി സ്വീകരണമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് അന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇത് കോതമംഗലത്തിന്റെ ദീർഘകാല സാമൂഹിക സഹവർത്തിത്വത്തെ ഓർമിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സംഭവമായി കാണാം.
